به گزارش خبرگزاری حوزه، آیتالله نجمالدین طبسی در نهمین همایش «حضرت سیدالعابدین(ع)» با موضوع «صحیفه سجادیه در منظومه فکری حضرت آیتاللهالعظمی امام سیدعلی خامنهای(ره)» که پیش از ظهر امروز در دارالقرآن علامه طباطبایی(ره) قم برگزار شد، با اشاره به جایگاه علمی و فکری امام شهید اظهار کرد: آثار علمی و فکری امام شهید، گنجینهای عظیم از معارف، تحلیلها و نکات ارزشمند اسلامی است که هنوز بخش قابل توجهی از ظرفیتها و ابعاد آن برای جامعه علمی، حوزوی و پژوهشی بهدرستی شناخته نشده است.
ضرورت مطالعه آثار امام شهید در مراکز علمی
وی با تأکید بر اینکه طلاب، فضلا و پژوهشگران باید مطالعه آثار امام شهید را در اولویت فعالیتهای علمی خود قرار دهند، افزود: مطالعه دقیق و عمیق این آثار میتواند افقهای تازهای را پیش روی مخاطبان بگشاید و زمینه آشنایی با ابعاد نوینی از اندیشه اسلامی، معارف اهلبیت(ع) و مباحث بنیادین دینی را فراهم سازد.
آیتالله طبسی در ادامه خاطرنشان کرد: ظرفیتهای علمی موجود در این آثار، پاسخگوی بسیاری از نیازهای فکری و پژوهشی امروز جامعه اسلامی است و بهرهگیری از آنها میتواند به غنای تولیدات علمی حوزههای علمیه و مراکز پژوهشی کمک شایانی کند.
تأکید بر ترجمه آثار به زبانهای زنده دنیا
وی در ادامه با اشاره به ضرورت معرفی اندیشههای امام شهید در عرصه بینالمللی گفت: آثار امام شهید باید به زبانهای مختلف دنیا ترجمه شود تا نسل جوان و مخاطبان جهان اسلام بتوانند با اندیشهها و دیدگاههای این شخصیت جامع علمی بیش از پیش آشنا شوند.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم تصریح کرد: معرفی خدمات علمی و فکری امام شهید در سطح بینالمللی نیازمند همکاری مترجمان و پژوهشگرانی است که به زبانهای زنده دنیا تسلط دارند. این افراد میتوانند با ترجمه دقیق و علمی این آثار، زمینه بهرهمندی مراکز علمی، دانشگاهها و پژوهشگاههای جهان اسلام از این میراث ارزشمند را فراهم آورند.
صحیفه سجادیه از بزرگترین منابع معرفتی شیعه است
آیتالله طبسی در بخش دیگری از سخنان خود به جایگاه والای صحیفه سجادیه اشاره کرد و گفت: کتاب شریف صحیفه سجادیه که به «زبور آلمحمد(ص)» شهرت یافته، در کنار نهجالبلاغه از بزرگترین و معتبرترین منابع معرفتی مکتب تشیع به شمار میرود؛ با این حال، آنگونه که شایسته این اثر ارزشمند است، در حوزههای علمیه مورد توجه و بهرهبرداری علمی قرار نگرفته است.
وی بر لزوم توجه بیشتر مراکز علمی و حوزوی به این کتاب تأکید کرد و افزود: صحیفه سجادیه علاوه بر جنبههای عبادی و اخلاقی، از ظرفیتهای عمیق معرفتی، اعتقادی، تربیتی، اجتماعی و فرهنگی برخوردار است و میتواند در پاسخگویی به بسیاری از مسائل فکری و معرفتی جامعه امروز نقشآفرین باشد.
اعتبار صحیفه سجادیه خدشهناپذیر است
آیتالله طبسی در ادامه با اشاره به اعتبار اسنادی صحیفه سجادیه اظهار کرد: مرحوم علامه مجلسی برای صحیفه سجادیه صدها طریق نقل بیان کرده است و همین موضوع بهخوبی نشاندهنده اعتبار و استحکام این اثر گرانسنگ است.
وی ادامه داد: حتی اگر در برخی از طرق نقل، ضعف احتمالی وجود داشته باشد، این مسئله هیچگونه خدشهای به اعتبار و جایگاه علمی صحیفه سجادیه وارد نمیکند؛ زیرا تعدد طرق نقل و اهتمام گسترده عالمان شیعه در نقل و حفظ این اثر، پشتوانهای محکم برای اعتبار آن به شمار میرود.
احیای میراث معرفتی اسلام؛ از حوزههای علمیه تا مراکز علمی جهان اسلام
آیتالله نجمالدین طبسی با اشاره به نقش برجسته امام شهید در احیای منابع اصیل معارف اسلامی، گفت: همانگونه که امام راحل، تفسیر قرآن کریم، نهجالبلاغه و صحیفه سجادیه را به متن فعالیتهای علمی و آموزشی حوزههای علمیه بازگرداندند، امام شهید نیز با تدریس، تألیف آثار علمی و ایراد سخنرانیهای متعدد، این مسیر را با قدرت و استمرار دنبال کرد.
وی افزود: خداوند متعال به هر انسانی توفیقی ویژه عنایت میکند و یکی از بزرگترین توفیقات امام شهید، احیای این گنجینههای ارزشمند معرفتی و بازگرداندن آنها به متن مطالعات، پژوهشها و برنامههای آموزشی حوزههای علمیه بود؛ اقدامی که موجب شد این منابع بار دیگر جایگاه شایسته خود را در نظام آموزشی حوزه پیدا کنند.
ظرفیت جهانی صحیفه سجادیه برای تدریس و پژوهش
آیتالله طبسی با اشاره به جایگاه علمی صحیفه سجادیه در جهان اسلام اظهار کرد: یکی از علمای برجسته، نسخهای از این کتاب را برای رئیس وقت دانشگاه الازهر مصر ارسال کرده بود. وی پس از مطالعه این اثر، با ابراز تأسف اعلام کرد که این کتاب در سالهای پایانی عمرش به دست او رسیده است؛ زیرا اگر زودتر با محتوای آن آشنا میشد، صحیفه سجادیه را به یکی از متون اصلی و محوری تدریس در دانشگاه الازهر تبدیل میکرد.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: این اظهار نظر بهخوبی نشان میدهد که صحیفه سجادیه از ظرفیت علمی و معرفتی بسیار بالایی برخوردار است و میتواند در بزرگترین مراکز علمی جهان اسلام بهعنوان متنی محوری برای آموزش، تحقیق و پژوهش مورد استفاده قرار گیرد.
تبیین چهره حقیقی امام سجاد(ع) در اندیشه امام شهید
آیتالله طبسی با بیان اینکه برداشت رایج از زندگی امام سجاد(ع) با تحلیلی که امام شهید از سیره آن حضرت ارائه میکردند، تفاوتی بنیادین دارد، تصریح کرد: امام شهید ابعاد کمتر شناختهشده شخصیت، نقش تاریخی و رسالت اجتماعی امام چهارم شیعیان را تبیین کردند؛ ابعادی که در بسیاری از روایتهای تاریخی کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
وی ادامه داد: بسیاری از مردم تنها بیماری امام سجاد(ع) در واقعه عاشورا را به یاد دارند، در حالی که امام شهید با تحلیل دقیق شرایط پس از عاشورا نشان دادند که آن حضرت پس از این واقعه، رهبری جامعه اسلامی را در سختترین دوران اختناق و فشار سیاسی بر عهده گرفتند و مسئولیت حفظ جریان تشیع، صیانت از باورهای دینی مردم و تربیت نیروهای مؤمن و کارآمد را دنبال کردند.
نقش امام سجاد(ع) در هدایت جامعه پس از عاشورا
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با تشریح شرایط سیاسی و اجتماعی پس از واقعه عاشورا گفت: پس از شهادت امام حسین(ع)، جامعه اسلامی در فضایی آکنده از اختناق، سرکوب و ناامنی به سر میبرد. بسیاری از یاران و نیروهای مؤمن یا به شهادت رسیده بودند، یا در زندانهای حکومت به سر میبردند و یا تحت تعقیب دستگاه حاکم قرار داشتند. در چنین شرایط دشواری، امام سجاد(ع) مسئولیت هدایت فکری، فرهنگی و اعتقادی جامعه اسلامی را بر عهده گرفتند.
وی افزود: بیماری امام سجاد(ع) تنها به روزهای واقعه عاشورا محدود بود و پس از آن، آن حضرت با اقتدار، شجاعت و تدبیر در عرصه هدایت جامعه حضور یافتند. ایشان در کوفه نیز با صراحت و صلابت در برابر عبیدالله بن زیاد ایستادگی کردند و تهدید به شهادت را با عزت، استقامت و شجاعت پاسخ گفتند؛ اقدامی که جلوهای روشن از روحیه ظلمستیزی و رهبری الهی آن حضرت به شمار میرود.
آیتالله نجمالدین طبسی با تبیین نگاه امام شهید به صحیفه سجادیه، تأکید کرد: از منظر امام شهید، صحیفه سجادیه صرفاً مجموعهای از دعاها و مناجاتهای عبادی نیست، بلکه منشوری جامع برای تربیت انسان، کادرسازی، حفظ هویت اسلامی، مقابله با جنگ رسانهای دشمن و مدیریت جامعه در شرایط سخت و دوران اختناق به شمار میآید.
وی با بیان اینکه امام شهید در تحلیل معارف صحیفه سجادیه، همواره نگاه کاربردی و تمدنی داشت، اظهار کرد: ایشان با استناد به منابع معتبر تاریخی، جنایتها و عملکرد بنیامیه را بهدقت تبیین میکرد و نشان میداد که این حکومت چگونه با بهرهگیری از ابزارهای تبلیغاتی، تحریف حقایق، عملیات روانی و فضاسازی رسانهای، در پی تثبیت پایههای حکومت خود و انحراف افکار عمومی بود.
صحیفه سجادیه؛ فراتر از مجموعهای از دعاها
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم ادامه داد: امام شهید معتقد بود صحیفه سجادیه در کنار جنبههای معنوی و عبادی، آموزههای گستردهای در حوزههای تربیت فردی، مدیریت اجتماعی، حفظ هویت دینی و صیانت از جامعه اسلامی در برابر تهدیدهای فکری و فرهنگی ارائه میدهد. از همین رو، ایشان این اثر ارزشمند را کتابی زنده و راهبردی برای هدایت جامعه اسلامی در همه عصرها معرفی میکرد.
وی افزود: امام شهید بر این باور بود که امام سجاد(ع) در شرایط خفقان سیاسی و فرهنگی، از زبان دعا برای انتقال معارف عمیق اعتقادی، اخلاقی، اجتماعی و سیاسی بهره گرفت و بدین ترتیب، ضمن حفظ جریان اصیل اسلام، زمینه تربیت نیروهای مؤمن و آگاه را فراهم ساخت.
تطبیق جنایتهای بنیامیه با جنگ شناختی و رسانهای امروز
آیتالله طبسی با اشاره به شیوه تحلیل تاریخی امام شهید تصریح کرد: ایشان پس از تشریح عملکرد بنیامیه، این رخدادهای تاریخی را با شرایط امروز تطبیق میداد و تأکید داشت که همان روشهای تحریف، دروغپردازی، ترور شخصیت، فضاسازی رسانهای و عملیات روانی، امروز نیز از سوی قدرتهای سلطهگر علیه ملتهای مستقل دنبال میشود.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: امام شهید معتقد بود همانگونه که حکومت بنیامیه با استفاده از تبلیغات گسترده و تحریف واقعیتها، شخصیت و جایگاه اهلبیت(ع) را هدف هجمه قرار میداد، نظام سلطه نیز در عصر حاضر با بهرهگیری از ابزارهای پیشرفته رسانهای، جنگ شناختی و عملیات روانی، در مسیر تحریف واقعیتها، تأثیرگذاری بر افکار عمومی و اعمال فشار بر ملتهای مستقل حرکت میکند.
توکل بر خدا و اتکا به ظرفیتهای داخلی؛ محور اندیشه امام شهید
آیتالله طبسی با اشاره به یکی از مضامین مهم صحیفه سجادیه گفت: امام سجاد(ع) در دعاهای این کتاب شریف از خداوند متعال درخواست میکنند که انسان را از نیاز به دیگران بینیاز گرداند و همه نیازهای او را از فضل و کرم الهی تأمین کند.
وی افزود: امام شهید این مضامین بلند را با مسائل و نیازهای روز جامعه پیوند میداد و بر این باور بود که اگر کشوری روابط خود را با جمهوری اسلامی قطع کند یا فشارهای سیاسی، اقتصادی و بینالمللی افزایش یابد، نباید موجب نگرانی و سستی شود؛ زیرا تکیهگاه حقیقی مؤمن، خداوند متعال است و اعتماد به قدرت الهی، مهمترین پشتوانه عبور از دشواریها محسوب میشود.
آیتالله طبسی ادامه داد: از نگاه امام شهید، تجربههای گذشته نشان داده است هر زمان به قدرتهای سلطهگر اعتماد شده، نتیجهای جز خسارت و زیان برای کشور به همراه نداشته است؛ اما هرگاه توکل بر خداوند، اعتماد به توان داخلی و بهرهگیری از ظرفیتهای ملی مبنای تصمیمگیری قرار گرفته، عزت، اقتدار، استقلال و پیشرفت برای ملت ایران حاصل شده است.
تبدیل معارف دینی به الگوی حکمرانی و مدیریت جامعه
وی در پایان با اشاره به ویژگی برجسته اندیشه امام شهید اظهار کرد: هنر بزرگ امام شهید آن بود که معارف قرآن کریم، نهجالبلاغه و صحیفه سجادیه را از چارچوب مباحث صرفاً تاریخی و نظری خارج کرد و آنها را بهعنوان نسخهای زنده، کارآمد و راهگشا برای اداره جامعه، حفظ استقلال، مقابله با استکبار، تقویت هویت اسلامی و هدایت امت اسلامی در همه دورانها معرفی کرد؛ رویکردی که نشان میدهد آموزههای اهلبیت(ع) ظرفیت پاسخگویی به مسائل و نیازهای جوامع اسلامی در هر عصر و زمان را دارند.
انتهای پیام/
آیتالله طبسی به جایگاه والای صحیفه سجادیه اشاره کرد و گفت: کتاب شریف صحیفه سجادیه که به «زبور آلمحمد(ص)» شهرت یافته و در کنار نهجالبلاغه از بزرگترین و معتبرترین منابع معرفتی مکتب تشیع به شمار میرود.
نظر شما